Satanig !

E Periag e raer «satanic» ag un evnig du ha gwenn anvet hydrobates pelagicus e latin. Kaer eo goût e ta ar ger-se ag ar brezhoneg ha kavout a reer anvioù hañval hed-ha-hed  get aodoù Breizh-Izel, a Houad da Bempoull: satanig. E Hanternoz Bro Galloù e reer «satao » anezhañ, «satanite» e Pikardi, «oiseau du diable» e Normandi ha c'hoazh ha c'hoazh...

Mes pezh liamm en deus ar c'haezh evn-se get an nDiaoul ? Div gredenn veunek zo stag doc'htañ.

Evn ar re varv ha daonet.

Ur moranv en deus e Kernev: ar c'habiten konjuret. An dud a grede e veze troet ar gabitened bet drouk doc'h o martoloded da satanig. Kondaonet anezhe da veviñ a-barzh kroc'hen un evn milliget ha da c'houzañv o stuz nevez da viken...

An dud a vor a zouge kas doc'h an evnig-se, trapet e vezent, lazhet ha lakaet a pign doc'h ur peul. Kemeret e veze evel evn a-wall seblant evel ma oa ar gawan, ar vran pe ar vorvran.

Ha tamallet dezhe o devout ul liamm re danav doc'h bed an anaon...

Ouzhpenn kabitened troket o c'horf e c'hellont bout, rak e lec'hioù arall e soñjed e oant martoloded beuzet er mor, lonket anezhe e islonk skontus ha braouac'h ar mor don. Daet int endro edan ar stumm-se da lakaat tregas e penn ar vartoloded hag o familh.

Kredenn strevet un tammig e pep-lec'h ha betak bro-Saoz.

Evn ar fallamzer.

Evel a pa na vehe ket bet ar-walc'h, ar satanig a veze tamallet dezhañ tenniñ fallamzer ! Ha gwir eo, a p'er gweler é nijal en dro d'ar bagoù e c'heller bout sur e veet edan ar seizh avel edan berr amzer ! Mall eo diskargiñ ar gouelioù !

Ha sed ar c'haezh satanik da vout moranvet «labous an amzer fall » peotramant «paotr an amzer fall ». C'hoazh e bro Gernev.

Ar soñj-se a gaver e galleg ivez : océanite tempête , pétrel tempête pe e saozneg: storm petrel.

Ar penaoz hag ar perag:

E gwirionez, an evnigoù-se a nij a-raok a pa welont ar fallamzer é tostaat doc'hte hag e taont da gavout repu e roudoù ar bagoù, aze e c'hellont chom en ur lec'h siouloc'h ha pesketa àr o gwar.

Treuzkomprenet eo bet o emzalc'h get an dud, hag e lec'h krompen e tostaont en abeg d'ar fall amzer, eo bet soñjet e tae ar fallamzer en abeg dezhe !

Evit gouiet pelloc'h:

Giraudon Daniel, Poissons et oiseaux de mer, Yoran Embanner, 2013

Garnier Michel, Mots et expressions des gens de mer en Presqu’île Guérandaise, a-barzh Histoire et Patrimoine, n°75, 2011, p2-17

Berr Alan-Gwenog, Ichtyonymie bretonne, Brud Nevez, 1973

Gerioù diaes ?  

Bout a ra gerioù dianavet geneoc'h er pennad-mañ ? na gemerit ket poan get-se ha kit da welet listenn ar gerioù diaes !

"Me halon e zo duzé é chajelleu er mor !"